دوره معرفت نفس در کلام امیرالمؤمنین علیه السلام

سفر به ژرفای وجود خویش، والاترین و سودمندترین سفرهاست. آیا مشتاقید کلید گنجینه درونتان را بیابید و حقیقت رابطه خود با آفریدگار هستی را کشف کنید؟ دوره «معرفت نفس در کلام امیرالمؤمنین (ع)» با اتکال به بیانات گهربار امام متقین، حضرت علی (علیه السلام)، و با راهبری استاد ارجمند حجت‌الاسلام والمسلمین سید محمدجواد وزیری‌فرد، نقشه راه این سفر پرثمر را در برابر شما می‌گشاید. این دوره، پلی است از ظاهر به باطن، از غفلت به ذکر، و از خودِ محدود به دریای بیکران حقیقت. این سلسله جلسات، مسافر را از حجاب‌های نفسانی می‌رهاند و به سوی فنا در خدا و بقا به او رهنمون می‌سازد.

در این مسیر معرفتی، با تبیین مفاهیم ناب از کلام مولی الموحدین، به واکاوی اساسی‌ترین مباحث معرفت نفس پرداخته می‌شود. از حقیقت ذکر و تفاوت ذکر لسانی با ذکر قلبی گرفته، تا معنای توحید عملی در زندگی و اقرار به عبودیت و عدم استقلال نفس. شرکت‌کنندگان فرا خواهند گرفت که شناخت نفس، تنها راه شناخت خداوند است و این معرفت است که اعمال ظاهری را از قالب خشک بیرون آورده و به آن جان و روح می‌دمد. این دوره نشان می‌دهد که چگونه می‌توان در دل زندگی روزمره، خدا را فراموش نکرد و به ذکری کامل که طبق قلب و زبان است، دست یافت.

اهداف کاربردی

این دوره به منظور پاسخگویی به نیازی اصیل و فطری در انسان معاصر طراحی شده است؛ نیاز به درک معنای حقیقی زندگی و رسیدن به آرامشی پایدار که تنها از طریق شناخت خود و پروردگارش حاصل می‌شود. برای بسیاری از افراد، حتی با انجام مناسک دینی، این سؤال مطرح است که چرا اعمالشان آن اثرگذاری عمیق و تحول درونی را ایجاد نمی‌کند. این دوره به طور مشخص به رفع این نقیصه می‌پردازد و توضیح می‌دهد که علت اصلی، غفلت قلب و عدم همراهی آن با زبان در عبادات است. همچنین، این دوره برای کسانی که در پی فهمیدن جایگاه واقعی خود در جهان، معنای مالکیت حقیقی، رابطه عبد و مولا و حقیقت بازگشت به خدا (انا الیه راجعون) در همه لحظات زندگی هستند، پاسخی روشن و مستند به کلام امام علی (علیه السلام) ارائه می‌دهد و ابهامات موجود در مسیر سلوک عملی را برطرف می‌سازد.

مخاطبان دوره

طلاب علوم دینی و فرهیختگان حوزه‌ی علمیه که علاقه‌مند به معرفت نفس و مبانی عرفان عملی و نظری با محوریت سخنان ائمه اطهار (ع) هستند.
دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های فلسفه اسلامی، عرفان، کلام و اخلاق.
مدیران و فعالان فرهنگی که به دنبال غنی‌سازی محتوای معنوی برنامه‌های خود با استناد به متون اصیل دینی می‌باشند.
عموم علاقه‌مندان به مباحث سیر و سلوک و تهذیب نفس که در جست‌وجوی یک راهنمای عملی و مبتنی بر سنت ناب اسلامی هستند.

دستاوردهای یادگیری دوره

پس از گذراندن این دوره، فراگیران درک روشن و عمیقی از جایگاه نفس در نظام آفرینش و رابطه آن با خداوند پیدا خواهند کرد. آنان قادر خواهند بود تا میان ذکر حقیقی و ذکر ظاهری تمایز قائل شوند و اهمیت هماهنگی قلب و زبان را در تمامی عبادات و اذکار درک کنند. همچنین، با مفهوم فنا در الله و اقرار به عبودیت به عنوان محوری‌ترین مبانی سلوک الی الله آشنا شده و می‌آموزند که چگونه در زندگی روزمره، با زدودن غفلت، خود را در محضر خداوند ببینند و تمامی امور را به او متصل نمایند. این آگاهی، منجر به تحولی در نگرش آنان به زندگی، اموال، جسم و حتی نفسشان شده و آرامش و جهت‌گیری جدیدی را برای ایشان به ارمغان خواهد آورد.

چه چیزی می‌آموزید؟

تفاوت ذکر لسانی و ذکر قلبی: واکاوی شرایط ذکر کامل و موانع تحقق آن.
حقیقت نفس از منظر امام علی (ع): شناخت ماهیت نفس و مراتب آن و درک عدم استقلال آن از ذات اقدس الهی.
معنای توحید عملی در زندگی: تجلی «لا اله الا الله» در تمامی شئونات فردی و اجتماعی.
نفس به عنوان کلید خداشناسی: تبیین حدیث شریف «مَن عَرَفَ نَفسَهُ فَقَد عَرَفَ رَبَّهُ».
غفلت‌زدایی و حضور قلب: راهکارهای عملی برای خروج از غفلت و رسیدن به حال حضور در محضر خدا.
معنای حقیقی «انا لله و انا الیه راجعون»: درک این حقیقت در همه لحظات زندگی، نه تنها در مواجهه با مرگ.
مراحل سلوک تا فنا: تبیین مسیر محو شدن تشخص نفسانی و رسیدن به حقیقت وجود.
نقش زبان و جوارح در سیر معرفتی: چگونگی استفاده حداکثری از اعضا برای تقرب به خداوند.

وجه تمایز دوره

آنچه این دوره را به تجربه‌ای بی‌نظیر تبدیل می‌کند، رویکرد کاملاً مبتنی بر کلام امیرالمؤمنین (ع) است. منابع اصلی این دوره، سخنان و خطبۀ های آن حضرت است که با دقت و ظرافت توسط استاد وزیری‌فرد استخراج و تبیین می‌شود. سبک تدریس استاد، ترکیبی از بیان شیوا و عمیق، همراه با مثال‌های ملموس و کاربردی از زندگی روزمره است که مفاهیم بلند عرفانی را برای مخاطب قابل درک و اجرا می‌سازد. ساختار جلسات به گونه‌ای طراحی شده که در هر جلسه، یک مفهوم کلیدی به صورت منسجم و پیوسته با دیگر مفاهیم ارائه می‌شود و در پایان، جمع‌بندی روشنی از آن به مخاطب داده می‌شود. تعامل با مخاطب در این دوره، نه بر پایه پرسش و پاسخ سطحی، که بر اساس ایجاد فضای تفکر و تأمل درونی است تا مخاطب خود را در برابر این معارف بسنجد و برای تحول درونی آماده شود. این دوره یک سخنرانی سلسله‌وار نیست، بلکه یک کارگاه معرفتی است که مخاطب را به سفری درونی دعوت می‌کند.